4 Οκτωβρίου 2024
«Ελπίζω να μπορέσουμε να επιστρέψουμε στα σπίτια μας- αν υπάρχουν σπίτια για να επιστρέψουμε», λέει η Alia (το όνομα άλλαξε για την προστασία της ανωνυμίας), μια εκτοπισμένη μητέρα στην Barja, στο Όρος Λίβανος.
Ο Λίβανος βιώνει τη σημαντικότερη κλιμάκωση των συγκρούσεων από τον πόλεμο του Λιβάνου το 2006, με σχεδόν 1.300 νεκρούς σε διάστημα 16 ημερών, μεταξύ 16 Σεπτεμβρίου και 1 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το Υπουργείο Δημόσιας Υγείας του Λιβάνου. Οι έντονοι ισραηλινοί βομβαρδισμοί έχουν αναγκάσει περισσότερους από ένα εκατομμύριο ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, σύμφωνα με τις εθνικές αρχές. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα αυξήσαμε την επείγουσα ανταπόκρισή μας και κινητοποίησαμε ομάδες σε όλη τη χώρα για την παροχή επείγουσας ιατρικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης στους ανθρώπους που έχουν εκτοπιστεί.
Τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, 23 Σεπτεμβρίου, ο ισραηλινός στρατός εξαπέλυσε μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση, με στόχο δεκάδες πόλεις σε όλες τις επαρχίες του Λιβάνου, συμπεριλαμβανομένων του Νότιου Λιβάνου, της Nabatieh, του Baalbek-Hermel και των πυκνοκατοικημένων νοτίων προαστίων της Βηρυτού. Περαιτέρω βομβαρδισμοί στις 27 Σεπτεμβρίου οδήγησαν σε μαζικό εκτοπισμό από αυτές τις περιοχές, καθώς και από τμήματα του Όρους του Λιβάνου, καθώς οι κάτοικοι αναζήτησαν αλλού ασφάλεια.
Από τις 29 Σεπτεμβρίου, οι λιβανικές αρχές εκτιμούν ότι περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί, κυρίως από τον νότιο Λίβανο και τα πυκνοκατοικημένα νότια προάστια της Βηρυτού. Οι έντονοι βομβαρδισμοί έχουν αναγκάσει πολλούς ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους πολλές φορές, μεταξύ άλλων από την έναρξη των συγκρούσεων τον Οκτώβριο του 2023, συχνά έχοντας ελάχιστο χρόνο για να συγκεντρώσουν τα πράγματά τους.
Σε ολόκληρο τον Λίβανο, υπάρχουν σήμερα 875 καταφύγια, με πάνω από το 70% να είναι ήδη γεμάτα, σύμφωνα με τις εθνικές αρχές. Οι περισσότεροι εκτοπισμένοι χρειάζονται επειγόντως βοήθεια, καθώς έχουν διαφύγει χωρίς τα βασικά είδη πρώτης ανάγκης, ενώ οι κοινότητες και τα καταφύγια που τους φιλοξενούν έχουν επίσης άμεση ανάγκη υποστήριξης.
«Οικογένειες εγκαταλείπουν τα σπίτια τους αναζητώντας ασφάλεια. Πολλοί από αυτούς αναζητούν ασφάλεια σε ελλιπώς προετοιμασμένα και υπερπλήρη καταφύγια», λέει η Δρ Luna Hammad, ιατρική συντονίστρια των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στον Λίβανο. «Οι άνθρωποι που έχουν εκτοπιστεί είναι πολύ ευάλωτοι -παιδιά, γυναίκες, ηλικιωμένοι και άτομα με σωματικές αναπηρίες- που ζουν σε τρομερές συνθήκες, συμπεριλαμβανομένης της περιορισμένης πρόσβασης σε καθαρό νερό, αποχέτευση και βασικές υπηρεσίες υγείας. Οι ανάγκες είναι τεράστιες».
Η ανταπόκριση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα: Κινητές κλινικές, βασική βοήθεια, υποστήριξη ψυχικής υγείας
Ανταποκρινόμενοι στη δεινή κατάσταση, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα αυξήσαμε την έκτακτη ανταπόκρισή μας και στείλαμε διάφορες κινητές ιατρικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων γιατρών, νοσηλευτών, ψυχολόγων, συμβούλων και ειδικών για την προαγωγή υγείας, σε σχολεία και άλλα καταφύγια σε όλη τη χώρα. Οι ομάδες αυτές έχουν ήδη παράσχει πάνω από 1.780 γενικές ιατρικές συνεδρίες την τελευταία εβδομάδα και συνεχίζουν να παρέχουν βοήθεια σε εκτοπισμένα άτομα και οικογένειες, ενώ περισσότερες ομάδες βρίσκονται καθ’ οδόν για να φτάσουν σε περιοχές που χρειάζονται υποστήριξη.
Επιπλέον, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα δωρίζουν βασικά είδη, όπως στρώματα, κουβέρτες και κιτ υγιεινής σε εκτοπισμένες οικογένειες σε περιοχές όπως η Saida, η Τρίπολη και αρκετές περιοχές στη Βηρυτό και το Όρος Λίβανος. Διανέμουμε επίσης γεύματα και πόσιμο νερό και παραδίδουμε μεγάλες ποσότητες νερού για καθαριότητα σε καταφύγια στη Βηρυτό και το Όρος Λίβανος για να διασφαλίσουμε βασικά πρότυπα υγιεινής σε δομές που συχνά δεν είναι εξοπλισμένες για να στεγάσουν ανθρώπους. Μέχρι τις 2 Οκτωβρίου, έχουμε δωρίσει 6.523 κιτ υγιεινής, 16.118 λίτρα πόσιμου νερού, 643 στρώματα, 699 κουβέρτες, 7.000 λίτρα καυσίμων σε νοσοκομεία και 713.000 λίτρα νερού σε καταφύγια σε όλη τη χώρα.
«Τα παιδιά μου μου λένε ότι θα προτιμούσαν να πεθάνουν κάτω από βομβαρδισμούς παρά να ζουν έτσι. Το σχολείο έτρεμε όλη τη νύχτα. Θεωρούμε τους εαυτούς μας ασφαλείς εδώ προς το παρόν, αλλά τι θα γίνει αν το Ισραήλ αποφασίσει να βάλει στο στόχαστρο σχολεία;» λέει η Alia (το όνομα άλλαξε για την προστασία της ανωνυμίας).
Για τη στήριξη των δομών υγειονομικής περίθαλψης, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα δώρισαν 17.000 λίτρα καυσίμων σε νοσοκομεία σε όλη τη χώρα και μοιράστηκαν πάνω από 10 τόνους ιατρικού υλικού που είχαν προαποθηκεύσει στα νοσοκομεία από τις αρχές του περασμένου Νοεμβρίου. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έχουν στείλει μια κινητή ιατρική μονάδα για την παροχή πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, ψυχολογικών πρώτων βοηθειών και προαγωγής της υγείας σε εκτοπισμένες και πληγείσες κοινότητες στο νότιο Λίβανο. Οι ομάδες μας πραγματοποίησαν επίσης εκπαίδευση ετοιμότητας για μαζικά περιστατικά σε 117 μέλη του υγειονομικού προσωπικού σε νοσοκομεία σε ολόκληρη τη χώρα.
Εκτοπισμένες κοινότητες που αντιμετωπίζουν ψυχικά τραύματα
Στο Baalbek-Hermel, όπου οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα λειτουργούν ένα πρόγραμμα για πάνω από 13 χρόνια με δύο κλινικές πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, η πρόσφατη κλιμάκωση της βίας ανάγκασε το κλείσιμο της μίας κλινικής λόγω σφοδρών βομβαρδισμών, ενώ η κλινική στο Arsal συνέχισε να λειτουργεί με περιορισμένη δυναμικότητα. Παρά τις δύσκολες συνθήκες, οι ομάδες παρείχαν βασικά φάρμακα για τους ασθενείς με χρόνιες παθήσεις, με στόχο την προμήθεια ενός αποθέματος δύο μηνών. Πολλοί από το προσωπικό μας στην επαρχία, όπως και χιλιάδες σε ολόκληρη τη χώρα, εξακολουθούν να βρίσκουν καταφύγιο εν μέσω αεροπορικών επιδρομών. Η κλινική μας στο Burj al Barajneh, νότια της Βηρυτού, έχει επίσης κλείσει λόγω των βομβαρδισμών στην περιοχή.
Οι κινητές ιατρικές ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα που βρίσκονται επί τόπου στη Βηρυτό, το Όρος Λίβανος και την Τρίπολη βλέπουν ασθενείς με χρόνιες ασθένειες που εγκατέλειψαν τα σπίτια τους χωρίς τα φάρμακά τους και δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε θεραπεία εδώ και μέρες.
«Πολλοί από τους εκτοπισμένους είναι παιδιά», προσθέτει η Δρ Hammad, «που αντιμετωπίζουν τραύματα από τη βία, τον φόβο των βομβαρδισμών και την απώλεια των σπιτιών τους».
Οι ομάδες ψυχικής υγείας των Γιατρών Χωρίς Σύνορα διαπιστώνουν τεράστιες ανάγκες για ψυχολογική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Οι ψυχολόγοι και οι σύμβουλοί μας παρέχουν ψυχολογικές πρώτες βοήθειες σε ανθρώπους που έχουν εκτοπιστεί, ενώ οι γραμμές βοήθειας για την ψυχική υγεία δέχονται καθημερινά πάνω από 100 κλήσεις από άτομα που παλεύουν με αυξανόμενες προκλήσεις ψυχικής υγείας εν μέσω του φόβου και του εκτοπισμού.
Προστασία των αμάχων και των εργαζομένων στην υγεία
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα ανησυχούν σοβαρά για τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς, πολλοί από τους οποίους στοχεύουν πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές. Ζητάμε επιτακτικά την προστασία των αμάχων, των εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, των ιατρικών δομών και των ασθενοφόρων. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ και το Υπουργείο Δημόσιας Υγείας, πάνω από 50 μέλη του υγειονομικού προσωπικού έχουν σκοτωθεί στις συγκρούσεις από τον περασμένο Οκτώβριο. Πολλοί εργαζόμενοι των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στον Λίβανο είναι οι ίδιοι εκτοπισμένοι- κάποιοι έχουν χάσει αγαπημένα τους πρόσωπα ή έχουν μέλη της οικογένειάς τους που έχουν τραυματιστεί.
«Διακινδυνεύσαμε τη ζωή μας για να φύγουμε», λέει ο Jabine, ένας πολίτης που διέφυγε από το Jibsheet στον νότιο Λίβανο και τώρα βρίσκει καταφύγιο σε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο γραφείων κοντά στο κέντρο της Βηρυτού. Είναι ένα από τα πάνω από 3.500 άτομα που αυτή τη στιγμή βρίσκουν καταφύγιο σε αυτές τις δομές, όπου έως και 30 άτομα μοιράζονται μία τουαλέτα και πολλοί περιμένουν ακόμη να τους παραχωρηθούν δωμάτια. Πολλά από τα καταφύγια στα οποία διαμένουν οι άνθρωποι είναι εγκαταλελειμμένα κτίρια ή αυτοσχέδια σχολεία που στερούνται βασικών ανέσεων, ενώ ορισμένα δεν έχουν πόρτες ή παράθυρα για να προστατεύουν τους ανθρώπους που βρίσκονται μέσα από τα στοιχεία της φύσης.
Η τρέχουσα κρίση έχει ασκήσει τεράστια πίεση στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης και τη δυνατότητα ανθρωπιστικής ανταπόκρισης του Λιβάνου, τα οποία έχουν ήδη επιβαρυνθεί από την πολυετή οικονομική κρίση.
Με πολλούς ανθρώπους να εξακολουθούν να βρίσκονται στους δρόμους, σε ανοιχτούς χώρους, ακόμη και να αναζητούν καταφύγιο στην παραλία της Βηρυτού, οι ανθρωπιστικές ανάγκες συνεχίζουν να αυξάνονται. Καθώς πλησιάζει ο χειμώνας, οι δύσκολες συνθήκες θέτουν αυτούς τους ανθρώπους σε ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο. Οι ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στον Λίβανο παραμένουν προσηλωμένες στην παροχή επείγουσας ιατρικής και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης στους πληγέντες.