Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα ξεκίνησαν να λειτουργούν την κλινική επιζώντων βασανιστηρίων σε συνεργασία με τη Βαβέλ και το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (GCR) στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 2014. Η κλινική παρείχε ένα ολοκληρωμένο πακέτο φροντίδας στους επιζώντες βασανιστηρίων και άλλων μορφών βίας και κακομεταχείρισης, μέσω μιας ειδικής διεπιστημονικής προσέγγισης που αναπτύχθηκε για την αντιμετώπιση όλων των διαφορετικών διαστάσεων των θεμάτων που αντιμετωπίζει ένας επιζών βασανιστηρίων με ολιστικό τρόπο.
«Παρά την τάση που υπάρχει μεταξύ των γιατρών συχνά να υποτιμάται το κοινωνικό κομμάτι της ζωής των ασθενών ή να θεωρείται ως κάτι ξεχωριστό, στην κλινική των επιζώντων βασανιστηρίων στην Αθήνα, έγινε βαθιά κατανοητό ότι οι νομικές και κοινωνικές συνθήκες της ζωής των ασθενών μας μπορούν να επηρεάσουν σοβαρά την πραγματική τους ιατρική κατάσταση. Η διεπιστημονική προσέγγιση είναι ένα μοντέλο φροντίδας που αντιμετωπίζει τα ζητήματα των ασθενών ολιστικά», δήλωσε η Isabelle Greneron, ιατρική υπεύθυνη του προγράμματος. «Τώρα είμαστε σε θέση να εφαρμόσουμε αυτά που μάθαμε εδώ, οπουδήποτε υπάρχουν προγράμματα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για επιζώντες βασανιστηρίων».
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έχουμε προσφέρει τις υπηρεσίες μας σε 1.000 επιζώντες βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης στην κλινική της Αθήνας από το 2014. Έχουμε διευκολύνει χιλιάδες επισκέψεις ασθενών σε δημόσιες και ιδιωτικές δομές υγείας για ιατρικές συνεδρίες, εξετάσεις ή άλλες υπηρεσίες με συνοδεία και υποστήριξη από πολιτιστικούς διαμεσολαβητές. ‘Έχουμε πραγματοποιήσει περισσότερες από 23.000 συνεδρίες, συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής υγείας, της φυσιοθεραπείας, της ιατρικής θεραπείας και της κοινωνικονομικής υποστήριξης. Μεταξύ των συνηθέστερων ζητημάτων που αντιμετωπίζουν οι επιζώντες βασανιστηρίων είναι μυοσκελετικά συμπτώματα που σχετίζονται με βασανιστήρια και βία και άλλες ιατρικές καταστάσεις είτε χρόνιες είτε επιδεινούμενες λόγω του προϋπάρχοντας τραύματος και των καθημερινών προκλήσεων. Επιπλέον, οι επιζώντες συχνά παρουσιάζουν ψυχικές διαταραχές και χρειάζονται υποστήριξη ψυχικής υγείας κυρίως για καταστάσεις όπως διαταραχή μετατραυματικού στρες, ακραίο άγχος και κατάθλιψη.
Κατά τη διάρκεια αυτών των επτά ετών εργασίας ειδικά με επιζώντες μέσω της κλινικής αυτής, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έχουν εντοπίσει σοβαρά κενά στην προστασία αυτού του ευάλωτου πληθυσμού στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων διοικητικών εμποδίων στην πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, έλλειψη διερμηνείας στις εθνικές δομές δημόσιας υγείας και έλλειψη ικανότητας ή εμπειρίας από παράγοντες δημόσιας υγείας για την πιστοποίηση των επιζώντων βασανιστηρίων.
«Κατά τη διάρκεια του 2021, δέκα δημόσια νοσοκομεία στην Ελλάδα επιβεβαίωσαν την έλλειψη ικανότητας ή εμπειρίας για τη θεραπεία επιζώντων βασανιστηρίων και την παροχή πιστοποίησης. Χωρίς πιστοποίηση, η πρόσβαση σε διεθνή προστασία, η κατάλληλη υγειονομική περίθαλψη και άλλες υπηρεσίες, όπως η υποστήριξη διαμονής, η πρόσβαση σε επιδοτήσεις και άλλα, είναι αδύνατες. Οι επιζώντες στην Ελλάδα διατρέχουν συνεχώς τον κίνδυνο εκ νέου τραυματισμού και υποτροπής, εξαθλίωσης και έλλειψης στέγης» συνέχισε η Greneron.
Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα θα εφαρμόσουν την εμπειρία που αποκτήθηκε στην κλινική επιζώντων βασανιστηρίων σε προγράμματα σε περιοχές όπου βλέπουμε επιζώντες, ενώ θα παραμείνουμε προσηλωμένοι στη συνέχιση της παρακολούθησης των σοβαρών κενών και εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι επιζώντες σε σχέση με την προστασία και την υγειονομική περίθαλψη στην Ελλάδα και στην υπεράσπισή τους.
Η ΕΕ και η Ελλάδα θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι στους επιζώντες βασανιστηρίων και άλλων μορφών βίας μεταξύ του μεταναστευτικού πληθυσμού παρέχεται επαρκής υποστήριξη και προστασία, πρόσβαση σε κατάλληλη ιατρική και ψυχοκοινωνική περίθαλψη, πιστοποίηση, νομική συνδρομή και ειδικές συνθήκες υποδοχής αμέσως μετά την άφιξή τους και με την ένδειξη τέτοιων τραυματικών εμπειριών, όπως αυτοί το δικαιούνται.